──────────────── ✦ ────────────────
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำในการวินิจฉัย ป้องกัน หรือรักษาโรคมะเร็ง
──────────── ✦ ────────────
มะเร็งเป็นโรคที่มีความซับซ้อนและเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น ความเสียหายของ DNA ความเครียดออกซิเดชัน การอักเสบเรื้อรัง และการกลายพันธุ์ของยีน งานวิจัยจำนวนมากจึงศึกษาสารจากธรรมชาติ รวมถึง เซซามิน (Sesamin) เพื่อทำความเข้าใจว่ามีผลต่อกลไกเหล่านี้อย่างไร
อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับห้องปฏิบัติการหรือสัตว์ทดลอง และยังไม่สามารถสรุปได้ว่าเซซามินสามารถป้องกันหรือรักษาโรคมะเร็งในมนุษย์ได้ การตัดสินใจรักษาควรอาศัยคำแนะนำจากแพทย์และหลักฐานทางคลินิกที่มีคุณภาพ
ระดับหลักฐานปัจจุบัน
งานวิจัยเกี่ยวกับเซซามินและโรคมะเร็ง ส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับห้องปฏิบัติการและสัตว์ทดลอง จึงยังไม่สามารถสรุปผลการป้องกันหรือรักษาโรคมะเร็งในมนุษย์ได้ จำเป็นต้องมีการศึกษาทางคลินิกเพิ่มเติม
อนุมูลอิสระที่มากเกินไปสามารถทำลาย DNA โปรตีน และเยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกที่นักวิจัยศึกษาว่าเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของเซลล์
การอักเสบเรื้อรังเป็นสภาวะที่ส่งผลต่อสภาพแวดล้อมของเซลล์ และได้รับความสนใจในงานวิจัยด้านชีววิทยาของมะเร็ง
เซลล์มะเร็งสามารถกระตุ้นการสร้างหลอดเลือดใหม่เพื่อรับออกซิเจนและสารอาหาร งานวิจัยจำนวนหนึ่งจึงศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการนี้
การอักเสบ (Inflammation) เป็นกลไกป้องกันตามธรรมชาติของร่างกายที่ช่วยกำจัดเชื้อโรค ซ่อมแซมเนื้อเยื่อ และฟื้นฟูความเสียหายหลังการบาดเจ็บ อย่างไรก็ตาม หากการอักเสบดำเนินต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่มีการควบคุม อาจพัฒนาเป็น การอักเสบเรื้อรัง (Chronic Inflammation) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมภายในเซลล์และเป็นหัวข้อสำคัญในการศึกษาด้านชีววิทยาของโรคหลายชนิด รวมถึงโรคมะเร็ง
งานวิจัยจำนวนมากพบว่า การอักเสบเรื้อรังอาจส่งผลต่อการทำงานของเซลล์ผ่านการหลั่งสารสื่อกลางการอักเสบ (Inflammatory Cytokines) เช่น TNF-α, IL-6 และ IL-1β ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสื่อสารระหว่างเซลล์และการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน จึงกลายเป็นประเด็นสำคัญในการศึกษาว่าปัจจัยเหล่านี้อาจมีบทบาทต่อการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในระยะยาวอย่างไร
เซซามิน (Sesamin) เป็นสารลิกแนนจากเมล็ดงาที่ได้รับความสนใจจากนักวิจัย เนื่องจากมีการศึกษาทั้งในระดับห้องปฏิบัติการและสัตว์ทดลองเกี่ยวกับผลต่อสารสื่อกลางการอักเสบหลายชนิด อย่างไรก็ตาม หลักฐานในมนุษย์ยังมีจำนวนจำกัด จึงยังไม่สามารถสรุปผลด้านการป้องกันหรือการรักษาโรคได้ และจำเป็นต้องมีการศึกษาทางคลินิกเพิ่มเติมเพื่อยืนยันผลลัพธ์
งานวิจัยในปัจจุบันชี้ให้เห็นว่า การอักเสบเรื้อรังเป็นหัวข้อสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษา เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับกระบวนการทางชีววิทยาหลายด้านของร่างกาย อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับเซซามินส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับก่อนการทดลองทางคลินิก จึงควรตีความผลการวิจัยอย่างรอบคอบ และไม่ควรใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์
หลักฐานส่วนใหญ่อยู่ในระดับห้องปฏิบัติการและสัตว์ทดลอง ยังต้องการการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์เพิ่มเติม เพื่อยืนยันประสิทธิผลและความปลอดภัยก่อนสรุปผลทางการแพทย์
Angiogenesis
การสร้างหลอดเลือดใหม่ หรือ Angiogenesis เป็นกระบวนการตามธรรมชาติที่ร่างกายใช้ในการเจริญเติบโต การซ่อมแซมบาดแผล และการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ โดยหลอดเลือดใหม่จะลำเลียงออกซิเจนและสารอาหารไปยังบริเวณที่ร่างกายต้องการ
อย่างไรก็ตาม ในมะเร็งบางชนิด ก้อนเนื้องอกอาจส่งสัญญาณเพื่อกระตุ้นการสร้างหลอดเลือดใหม่เข้ามาหล่อเลี้ยง จึงทำให้กระบวนการนี้ได้รับความสนใจอย่างมากในงานวิจัยด้านชีววิทยาของมะเร็ง
VEGF หรือ Vascular Endothelial Growth Factor เป็นโปรตีนส่งสัญญาณชนิดหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นเซลล์บุผนังหลอดเลือดให้เติบโต เคลื่อนที่ และสร้างเครือข่ายหลอดเลือดใหม่
นักวิจัยจึงใช้ VEGF เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญ เพื่อศึกษาว่าสารหรือเงื่อนไขต่าง ๆ มีผลต่อกระบวนการสร้างหลอดเลือดอย่างไร ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงของ VEGF ในแบบจำลองทดลองยังไม่สามารถใช้ยืนยันผลการรักษาในมนุษย์ได้โดยตรง
งานวิจัยก่อนคลินิกบางส่วนได้ศึกษาว่า เซซามิน (Sesamin) อาจเกี่ยวข้องกับกลไกการส่งสัญญาณและรูปแบบการสร้างหลอดเลือดใหม่อย่างไร โดยใช้ทั้งการทดลองในเซลล์ สัตว์ทดลอง และแบบจำลองเยื่อหุ้มไข่ฟัก
อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่มีอยู่ยังอยู่ในระยะเริ่มต้น และยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าเซซามินสามารถป้องกัน ยับยั้ง หรือรักษาโรคมะเร็งในมนุษย์ได้
Angiogenesis เป็นกระบวนการทางชีววิทยาที่มีทั้งบทบาทตามธรรมชาติและบทบาทในโรคบางชนิด งานวิจัยเกี่ยวกับเซซามินในประเด็นนี้มีคุณค่าในด้านการศึกษากลไกและการตั้งสมมติฐานสำหรับงานวิจัยขั้นต่อไป แต่ไม่ควรนำผลจากแบบจำลองก่อนคลินิกไปตีความว่าเป็นผลการรักษาในผู้ป่วย
หลักฐานเกี่ยวกับเซซามินและการสร้างหลอดเลือดใหม่ ส่วนใหญ่อยู่ในระดับห้องปฏิบัติการ สัตว์ทดลอง และแบบจำลอง CAM assay จึงยังจำเป็นต้องมีการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์เพิ่มเติมก่อนสรุปผลด้านประสิทธิผลและความปลอดภัย
งานวิจัยจากคณะวิจัยของ ศ.ดร.ปรัชญา คงทวีเลิศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ศึกษากลไกการสร้างหลอดเลือดใหม่ด้วยแบบจำลอง CAM Assay ซึ่งเป็นแบบจำลองระดับก่อนคลินิกที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในงานวิจัยด้านชีววิทยาของหลอดเลือดและโรคมะเร็ง งานวิจัยนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจกลไกทางชีววิทยาได้ดียิ่งขึ้น แม้ยังไม่ใช่หลักฐานยืนยันผลในมนุษย์
จากการวิจัยครั้งนี้นักวิจัยได้นำไข่ฟักมาทดลองให้เห็นเป็นรูปธรรม
ไข่ฟักคือไข่ที่จะฟักตัวเป็นลูกเจี๊ยบนั่นเอง ส่วนไข่ลมคือไข่ที่เรานำมาทำเป็นอาหารรับประทาน เช่น ไข่เจียว ไข่ดาว
นำไข่ฟักที่อายุประมาณ 7-8 วัน แล้วนำมาส่องดูเราจะเห็นมีการงอกของเส้นเลือดเกิดขึ้นมากมาย
แบ่งการทดลองในไข่ฟัก
เป็น 3 กลุ่ม
1.เป็นกลุ่มที่ไม่ใส่สารอะไรลงไปเลย
2.ใส่สารที่มะเร็งสร้างขึ้นเพื่อสร้างหลอดเลือดใหม่ คือ VEGF
3.ใส่ทั้งสาร VEGF และสาร Sesamin
วิธีการ คือ เริ่มดูดน้ำออกจากไข่ฟักจำนวนหนึ่งแล้วใส่สารที่มะเร็งผลิตขึ้นมาเข้าไปคือสาร VEGF เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ใส่สาร VEGF ปรากฏว่าจานที่ใส่สารที่มะเร็งสร้างขึ้นมีเส้นเลือดเกิดขึ้นมากมาย แล้วเราก็มาทำกลุ่มที่ 3 คือเราใส่ทั้งสาร VEGF และใส่สาร Sesamin เข้าไปด้วย ครั้งนี้เราจะเห็นได้ชัดเจนว่าเส้นเลือดที่งอกมามายมายมันหายไปอย่างเห็นได้ชัดเจน
รับฟัง ศ.ดร.ปรัชญา คงทวีเลิศ อธิบายแนวคิดและเบื้องหลังงานวิจัยเกี่ยวกับสารสกัดเซซามิน
พร้อมอธิบายกลไกการสร้างหลอดเลือดใหม่ (Angiogenesis) และการใช้แบบจำลอง CAM Assay ในการศึกษาด้านชีววิทยาของมะเร็ง
หมายเหตุ: คลิปนี้เป็นบทสัมภาษณ์อธิบายแนวคิดและกระบวนการวิจัย เพื่อการศึกษาและความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าสามารถใช้รักษาหรือป้องกันโรคมะเร็งในมนุษย์ได้